و بستانى بود بهترين وى سبز و تازه بود و طبيعت وى سرد است باعتدال و خشك است در اول و گويند معتدل است در گرمى و سردى و عيسى گويد گرم و خشك است در دوم و منضج و ملين بود بر ورمهاى گرم ضماد كردن نافع بود و وريش بن دندان و عفونت آن زايل كند چون با عسل خلط كنند و عصارهء وى در داروهاى چشم سودمند بود و درد مثانه و عسر البول و قولنج را نافع بود و سنگ گرده و مثانه را بريزاند و باه را زيادت كند و منى بيفزايد و دو درم از حسك برى گزندگى افعى را چون بياشامند و ضماد كنند نافع بود و چون با شراب بياشامند ادويهء قتاله را نافع بود و طبيخ وى جايى كه براغيث بود بيفشانند بكشد و گويند مضر بود بسر و مصلح وى روغن بادام بود يا روغن كنجد تازه در مخزن الادويه مىنويسد : حسك به فتح حا و سين آن را شكوهنج و شكرهنج گويند و بشيرازى خارسوهوك و باصفهانى هرداد و بهندى كوكهر و هست‌چنكهار نامند صاحب تحفه مىنويسد : نبات آن شبيه به نبات هندوانه و شاخهاى او منبسط بر روى زمين و برگش شبيه ببرگ زيتون و شاخهاى او خاردار و ثمرش صلب و سه پهلو و از نخود كوچكتر و سفيد است حشيشة الزجاج بپارسى آن را گياه آبگينه گويند رازى گويد قابض بود و منع رطوبت بكند و مسكن اورام بلغمى بود و عصارهء آن بر بواسير طلا كنند زايل كند و بسرفه كهن نافع بود و عصارهء آن با سفيداج بر حمره و نمله طلا كردن و بر سوختگى آتش نافع بود و غرغره كردن بعصارهء آن ورم لوزتين را نافع بود و در موم و روغن كردن جهت نقرس نافع بود و بسيارى وى محرورى مزاج را صداع آورد و مصلح وى نبات و خشخاش بود صاحب مخزن الادويه مىگويد : برومى كسنين و اهل اندلس حبيقه و حبقا گويند و آن گياهى است كه در شوره‌زار و محوطه‌ها و خرابه‌ها برويد و شاخهاى آن بسرخى مايل و برگ آن خشن و مزغب بود حشيشة البرص ااطريلال است و گفته شد حشيشة الطحال و حشيشة الدود نيز گويند و آن اسقولوقندرون است و گفته شد حشيشة الغافث غافث است و گفته شود حشيش بذر قطونا بپارسى ورق بنكو گويند و در قوت نزديك بذر بود و طبيعت وى سرد و تر بود و حرارت بنشاند بر ورمهاى گرم طلا كردن نافع بود و عصارهء تر وى جهت نفث دم نافع بود حشيشه خراسانى حشيريون است و گفته شد حشفيفل شقاقل است و اشقاقل نيز گويند و گفته شد